Göz Hareketleri İle Duyarsızlaştırma demektir. EMDR, anılarla çalışır. İnsan günde 20.000 yaşantı “an” Yaşar ve her an 2-3 saniyede gerçekleşir. Bu anları; olumlu, olumsuz, nötr yaşantılar teşkil eder. Beyin nötr yaşantıları kaydetmeyerek ekonomik çalışır; ancak zihin olumsuz olayları kaydederek insan yaşamını kontrollü ve tehlikeden korunarak sürdürmesini sağlarken zihnin genelleme özelliği insanın yorumladığı travmayı yüzlerce anı ile anı ağına çoktan eklemiş olur. Travmanın ne ölçüde yaşandığı ve kalıcılığı EMDR nin çalışma konusudur. Travmatik ve işlenmemiş anılar da psikopatolojinin birincil temelidir. Anı ağları, ruh sağlığının temelidir. EMDR, psikoterapi yöntemi ile rahatsızlık veren saklanmış anı ağlarının beynin adaptif bilgi işleme sistemi kullanılarak işlevsel hale getirilmesi amaçlanır. Anılar yaşamın akışına entegre olamadığı için disfonksiyoneldir. Disfonksiyonel anıların fonksiyonel hale getirilmesi önemlidir çünkü anıların oluşturduğu ağlar algıların, tutumların ve davranışların yani kişiliğin temelidir. Anılar başarılı bir şekilde işlendiğinde ve diğer olumlu adaptif tecrübelerle bağlandığında entegrasyon sağlanır. EMDR kısa süreli bir psikoterapi tekniğidir. EMDR ile psikoterapiye başlamak için uzun uzadıya beklemek gerekmez. EMDR, konuşma psikoterapisi değildir ve diğer psikoterapi tekniklerinden farklıdır. EMDR’yi diğerlerinden ayıran sağlı-sollu çift yönlü uyarım ve terapide konuşulmamasıdır. Çift yönlü uyarım için çeşitli modaliteler (cihazlar) – yöntemler kullanılır. Çift yönlü uyarım (göz hareketleri, dokunsal vuruşlar, işitsel tonlar) EMDR bileşenlerinden yalnızca bir tanesidir. EMDR, 8 aşamalıdır. EMDR, öğrenme & bilgi işleme modeline dayanan (psikodinamik, bilişsel davranışçı terapi, deneyimsel vs den farklı olarak) BÜTÜNCÜL bir psikoterapi yaklaşımıdır. EMDR ile acı veren anılar duyarsız hale getirilir. EMDR psikoterapisinin yan etkileri yoktur. EMDR, zihnin var olan bilgi işleme kapasitesini uyararak işlevsellik kazandırır. Bunu kırılan bir kemiğin zamanla kaynamasına veya açılan bir yaranın hızla toparlanmasına benzetebiliriz
EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme)
Bağlanmanın çalışılması arasında doğrudan bir ilişki vardır. İlkel duyusal-motor hafıza gelişimi anne karnında başlar. Bebek anne karnında hareket etmeyi öğrenir. Fetüsün önce koku duyusu gelişir ve etrafındaki amnioyik sıvıyı koklamayı öğrenir. Doğumdan birkaç saat sonra koku duyusuna bir yetişkin gibi cevap verir. Hamileliğin son çeyreğinde değişik sesleri fark edip, anne sesinin ayrımını yapar. Birey erken dönemde ilkel duyusal motor biçimde kaydedilmiş anıyı bilinçli olarak geri çağırma becerisine sahip değildir. EMDR ile işlemlemenin, duyusal motor izlerin beyin kortejsin aktarılmasına yardımcı olduğu görüşmektedir. Bu aktarım, önceden ulaşılamaz olan deneyimleri; çözümlenebilir ve sözel olarak da ulaşılabilir hale getirmekte yardımcı olur.
Çocuk EMDR’yi & Erişkin EMDR’den Ayıran;
EMDR travma odaklı bir terapi yöntemidir. Çocukların travmayı bizzat yaşamış olmasının şart değildir. Travmaya tanık olsa da Travma Maruziyeti olmuş olacağı kabul edilir. Travma üzerine yapılan araştırmalar çocukların olayları anne babalarının veya diğer yetişkinlerin gözünden algıladıklarını göstermektedir. Travma karşısında yetişkinlerin tepkileri, çocuklara olayla ilgili yapılan açıklamalar, hiçbir şey olmamış gibi normaline etme ifadeleri çocukların travma algısı var tepkilerinin kıymetli birer ipuçlarıdır. DSM – V Çocuklar yaşayarak, şahit olarak ve bağ kurduğu (ebeveyn ya da birinin yaşadığını öğrenerek) TSSB tanısı alabilirler. Çocukların sorunu ortaya koymaları Depo anıları daha az olması İşlemleme farkı Gelişimsel Düzeyleri Bilişsel Müdahalelere İhtiyaçları Baş etmedeki farkları Çocukların kanalları daha kısa olduğu için EMDR daha kısa süreli ve setlerin kısa tutulduğu seanslar uygulanmasıdır.
EMDR’nin Etkinliği Kanıtlandı mı?
2019 yılında yapılan bir araştırmaya göre 30’un üzerinde randomize kontrollü çalışma sonucu EMDR’nin danışanların çoğunluğunun travma sonrası stres semptomlarını etkili bir biçimde azalttığı veya yok ettiği, genellikle psikolojik sorunları ile bağlantılı olan semptomlarda da (endişe gibi) azalma sağladığı görülmüştür (de Jongh et al., 2019.) EMDR birçok uluslararası sağlık ve devlet kurumu tarafından da etkili bulunmaktadır. Bunlardan bazıları: Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO, World Health Organization) Amerikan Psikiyatri Birliği (American Psychiatric Association) Uluslararası Travmatik Stres Çalışmaları Birliği (International Society for Traumatic Stress Studies) Amerika Savaş Gazileri Bakanlığı (U.S. Department of Veterans Affairs) Amerika Savunma Bakanlığı (U. S. Department of Defense) Birleşik Krallık Sağlık Bakanlığı (United Kingdom Department of Health) Ulusal İsrail Akıl Sağlığı Kurulu (Israeli National Council for Mental Health) Daha fazla bilgi aşağıdaki web sitelerinde bulunabilir:
EMDR International Association: www.emdria.org EMDR Europe: www.emdr-europe.org EMDR Institute: www.emdr.com EMDR Türkiye: www.emdr-tr.org
EMDR; Depresyon Kaygı Bozuklukları Travma Sonrası Stres Bozukluğu
K-TSSB Fobiler (Kapalı Alan, Uçak, İğne, Kan, Tomografi ve Asansör Korkusu)
Yeme Bozuklukları (Obezite, Anoreksiya Nervoza, Anoreksiya Bulimia)
Ayrılık, Aşk Acısı Aldatma / Aldatılma Özgüveni Eksikliği Performans Kaygısı Cinsel İstismar (Taciz, tecavüz) Sigarayı Bırakma Ölüm ve Yas Sorunları Panik Bozukluk Uykusuzluk Akut Stres Bozukluğu (Ani gelişen olumsuz yaşam olayları) Organ kayıplarına bağlı sorunlar Çocukluk Travmaları (Şiddet, İhmal, İstismar) Migren Fibromiyalji Psikosomatik Bozukluklar ( Fiziksel hiçbir nedeni olmayan psikolojik kökenli rahatsızlıklar) Obsesif Kompulsif Bozukluk Kaza Doğal Afet, Sosyal Olaylara Bağlı Travmalar Kişilik Bozuklukları ile başarılı sonuçlar elde ederek çalışır.
EMDR Psikoterapi Uygulaması Nasıl Yapılmaktadır?
Hangi durumlarda uygulanır Çalışma genellikle 5-10 görüşme sürmektedir. Ancak 1-2 görüşme ile çarpıcı derecede iyi sonuçlar alındığı dahi görülmektedir. Psikoterapi sekiz (8) evreden oluşur: Anamnez alma ve tedavinin planlanması, danışanın stabilize edilmesi ve hazırlanması, travmanın değerlendirilmesi, duyarsızlaştırma ve proses etme, olumlu düşünceyi pekiştirme, bedendeki duyuların gözden geçirilmesi, kapanış, ve kontrol görüşmeleri. Bu sekiz evrenin hepsi yapılmadığında psikoterapi eksik kalabilir.
EMDR bir hipnoz yöntemi değildir ve danışan psikoterapi boyunca uyanık ve bilinçlidir. Danışanlar ile önceki yaşantılar ile ilgili anılar belirlenir. Sonrasında hedef anılara ulaşılırken danışana iki yönlü uyaranlar verilir. Bu uyaranlar, göz hareketleri, iki kulaktan sesli uyaran verme veya iki yönlü dokunsal uyaranlar verme şeklinde olabilir. Bu iki yönlü uyaranlar, bu psikoterapinin temel yöntemidir ve sonucu etkiler. Bu uyaranlar ile beynin iki yarım küresi arasında geçiş sağlanır. Bu nedenle olumsuz yaşantıların hafıza alanlarına çok daha hızlı erişilebilir. Böylelikle korkulu, kaygılı olarak depolanmış belleğimiz yerine; güvende ve güçlü olduğumuz, kendimizi koruyabileceğimiz, kendimize güvenebildiğimiz gibi yeni bilgiler oluşturulur. Danışanın travma perspektifinden değil sağlıklı perspektiften hayata bakması sağlanır
